Tek mesaj gösterimi  Başlık: Yanlış kullanılan Türkçe için şikâyet kutusu 
Yazar Mesaj
Kelebeğin Günlüğü
TurkBoard Fan
TurkBoard Fan


MesajTarih: 03 May 2008, 12:13    Mesaj konusu: Alıntıyla Cevap Gönder

ahmet_aslan'ın dikkat çektiği ayrım aslında önemlidir, ama TDK maalesef bu ayrımı pek göstermemiş. Bu durumda siz de haklı oluyorsunuz JiLda. Wink

Bakın TDK yazım kuralları ile ilgili sayfasında husûsen ne diyor bu mesele için:

Alıntı:
UYARI : Katil (< katl = öldürme) ve kadir (< kadr = değer) kelimeleriyle karışma olasılığı olduğu hâlde katil (ka:til = öldüren) ve kadir (< ka:dir = güçlü) kelimelerinin düzeltme işareti konmadan yazılması yaygınlaşmıştır.


Ve şimdi de sözlüğe (TDK) bakalım:

Alıntı:
katil (I)
isim (ka:til) Arapça kātil

1. İnsan öldüren kimse, cani.
2. sıfat Öldürücü, ölüme neden olan.


katil (II) -tli
isim Arapça katl

Öldürme.



Arapçada kökler sessiz harflerden meydana gelir: k-t-b (ketb; ketebe) gibi. Bu kökten kitab (kitap), kâtib (kâtip), mekteb (mektep)... gibi kelimeler türetilmiştir. (Bu konuda Arapça bilgisi olan arkadaşların desteğini rica ederiz.)

Bahis mevzusu kelimenin de kökü k(af)-t-l (katl)'dir. Katl (katletmekten aklımıza gelebilir) öldürmek demektir ve sadece kaf, te ve lâm harfleri ile yazılır. Bugün uygulanan kurallara göre tek başına kullanıldığında "katl" olarak değil de "katil" şeklinde yazılır.

Kâtil (ki aslında bunun gösterimi kātil şeklindedir.) ise öldüren demektir ve kaf'tan sonra harekesiz elif (uzatma) bulunur.

Bir de katîl vardır ki biz bunu daha ziyâde "maktul" biçiminde kullandığımızdan sorun teşkil etmiyor, ama yeri gelmişken ona da değinelim. Katîl de öldürülen demektir ve kaf'tan sonra gelen te'nin yanında bir harekesiz ye bulunur (te harfi esreli olduğundan bu harekesiz ye onun uzun okunmasına işarettir).
Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Kullanıcının web sitesini ziyaret et
TurkBoard çerezlerini temizle